NIEUWBOUW-GROOTEGAST.NL

Aantal inwoners: 12207

Oppervlak: 87.78 km²

Netnummer: 0594

Burgemeester: Dhr. Kor Dijkstra (CDA)

Cultuur:

Bezienswaardigheden

In de gemeente zijn verschillende soorten bezienswaardigheden. Zo zijn er verspreid over de dorpen historische kerken, kunt u een bezoekje brengen aan het Abel Tasman-kabinet of aan molen De Eendracht.

't Witte kerkje in Grootegast
Kerk: Witte Kerkje, locatie: Rondweg Grootegast. Dit kerkje is laat zestiende eeuw of vroeg zeventiende eeuw gebouwd. Het uurwerk dat uit het begin van de zeventiende eeuw dateert, is gemaakt door een dorpssmid. Het is zo oud dat men in de beginperiode nog geen wijzers voor minuten kende. Iedere laatste vrijdagavond van de maand is het Witte Kerkje tussen 19.30 en 21.00 uur open voor belangstellenden.

Hervormde kerk in Niekerk
Kerk: hervormde kerk, locatie: Zandumerweg Niekerk. Het gebouw dateert van rond 1200 en is gebouwd in de Romaanse bouwstijl. Naast een in uitstekende staat verkerend van Oekelen-orgel, wordt het interieur van de kerk opgeluisterd door een prachtige kansel uit 1705. Elk jaar op de woensdag voor pasen vindt een haringuitreiking plaats voor de kerk uit eerbetoon aan Menno Jeltema, die zijn bezit naliet aan de armen.

Molen De Eendracht in Sebaldeburen
Molen: De Eendracht, locatie: Provincialeweg Sebaldeburen. Deze in 1887 gebouwde watermolen ligt verscholen in de weilanden. De molen werd in 1998 gerestaureerd en is voorzien van zelfzwichting. De molen heeft twee zware vijzels, die vanuit de poldersloot de molen ingaan en het water omhoog brengen. Vlakbij de molen staat een prachtige replica van de bestaande molen. De molen is doorgaans iedere zaterdag te bezichtigen na telefonische afspraak met molenaar dhr. H. Berends, tel.: 612700.

De Klokkenstoel in Oldekerk
Monument: de klokkenstoel, locatie: Kroonsfelderweg Oldekerk. Op deze plaats stond vroeger een kerk met een kerkhof. De kerk werd aan het einde van de 18e eeuw afgebroken en de klok uit 1630 werd in een klokkenstoel gehangen. Deze klok wordt nog dagelijks geluid.

Abel Tasman-kabinet in Lutjegast
Museum: Abel Tasman-kabinet, locatie: Kompasstraat Lutjegast. Abel Tasman werd in 1603 in Lutjegast geboren. Hij is de ontdekker van onder andere Tasmanië en Nieuw Zeeland. In Het Abel Tasman-kabinet wordt aandacht geschonken aan de vroegere ontdekkingsreizen en de hedendaagse betrekkingen tussen Nederland, Nieuw-Zeeland en Australië. Voor meer informatie kunt u een kijkje nemen op www.abeltasman.org . Voor een bezoek aan dit kabinet kunt u bellen naar tel.: 613576 of 06-25291756.

De Baak in Lutjegast
Kunstwerk: De Baak, locatie: Lutjegast. Dit is een enorm kunstwerk gemaakt uit zwerfstenen. Het is geplaatst als een baken in de tijd en als baken in het landschap. Lutjegast ligt geologisch op het Noordelijkste puntje van het Drents Plateau, ooit lag het aan de zee.

Musea:

Warempel Art & Design
Warempel is een bijzonder huis, de verschillende ruimte's worden gebruikt voor exposities en workshops.

Warempel open!
Je bent van harte welkom, voor meer informatie zie de website www.warempel.com en u kunt altijd bellen voor een afspraak.

Warempel bestaat uit een aantal bijzondere ruimtes voor wonen en werken, die nauw verbonden zijn met het aangrenzende landschap van het Westerkwartier.
De woonruimtes en ateliers zijn door de bewoners, Wim Huiting en Annet Pool, zelf ontworpen, gebouwd en ingericht, op basis van de ideeën van de Mexicaanse architect Legoretta. Daarbij zijn bijzondere, vaak eerder gebruikte bouwmaterialen toegepast.

Vormgegeven op basis van gevoel, is er een spel van licht, water, spanning en intimiteit ontstaan.

De ruimtes van Warempel worden door de bewoners gebruikt om te exposeren en cursussen te geven.
Ze zijn ook te huur voor workshops, vergaderingen, exposities en evenementen.
Begeleiding en catering zijn in overleg mogelijk.

Keramisch atelier "la table ronde"
keramische objecten, handgedraaid serviesgoed
Henneke Chevalier

Open atelier: Fred Diekmann
beelden van hout, pentekeningen, schilderijen

Abel Tasman Kabinet
In het oude postkantoortje in het dorpshuis bevindt zich het Abel Tasman Kabinet

Lutjegast is de geboorteplaats van de bekende ontdekkingsreiziger Abel Janszoon Tasman (1603). Hij trachtte als zeevaarder in opdracht van de Verenigde Oost Indische Compagnie VOC in 1642 Zuid-Amerika te vinden. Door slecht weer ging hij noordelijker varen en ontdekte het huidige Tasmanië en Nieuw-Zeeland.

In 1992 werd, tijdens de herdenking van deze ontdekkingen 350 jaar geleden, in Grootegast het Abel Tasman Kabinet gevestigd. Het Kabinet verhuisde in oktober 1998 naar Lutjegast, waar het een plaats kreeg in het oude postkantoortje, dat zich bevindt in het Dorpshuis. In dit Kabinet wordt aandacht geschonken aan de vroegere ontdekkingsreizen en de hedendaagse betrekkingen tussen Nederland, Nieuw-Zeeland en Australië (bezichtiging op afspraak).

Evenementen:

Funmiddag voor jonge mantelzorgers
Jonge mantelzorgers tussen de 10 en 16 jaar in de provincie Groningen kunnen meedoen aan diverse activiteiten zoals streetdance, wandklimmem, koken, hairstyling, sporten, een rondleiding door de Euroborg en meespeeltheater.
Deelname is gratis en vervoer wordt geregeld.
De organisatie van de middag is in handen van diverse Steunpunten Mantelzorg in de provincie

Jonge mantelzorgers zijn jongeren die een (chronisch) zieke, verslaafde, gehandicapte of psychisch zieke ouder of broer/zus hebben. Dit brengt vaak extra geestelijke en lichamelijke belasting met zich mee: zorgtaken in huis, zorgen maken om het familielid. Bij 1 op de 8 jongeren is er sprake van een mantelzorgsituatie.

Abel Tasman struunt door de tijd
Deze wandeltocht van 25 of 40 kilometer voert u door het coulisselandschap van het Groninger Westerkwartier, met start en finish in Lutjegast.

De tocht wordt voor de 3e maal georganiseerd en heeft inmiddels de nodige faam verworven doordat er veel aandacht is voor verrassende kunst en cultuur onderweg.

Sport:

Huis voor de sport Groningen

Het Huis voor de Sport Groningen (mei 2001) is een gezamenlijk initiatief van de provincie Groningen en alle Groninger gemeenten. De organisatie biedt op praktische wijze ondersteuning aan sportverenigingen en gemeenten ter bevordering en ontwikkeling van de sport.

Verenigingsondersteuning
De sportvereniging staat bij Huis voor de Sport Groningen centraal. Omdat iedere organisatie zijn eigen achtergrond, ervaringen en specifieke vragen heeft, hangt het advies en de begeleiding af van de vraag. Het Huis voor de Sport beschikt over professionele expertise, over vakkennis en deskundigheid op allerlei terrein. Voorbeelden zijn: ondersteuning op het gebied van vrijwilligers, organisatie, werving en behoud, wet- en regelgeving en sportstimulering.

Projecten
In samenwerking met de Groninger gemeenten en overige instellingen worden sportprojecten uitgevoerd. Deze projecten zijn gericht op het stimuleren van sportdeelname en de rol van sport als middel om de sociale binding in de maatschappij te bevorderen. Voor de komende jaren loopt in Grootegast het BOS-project.

Cursussen
Huis voor de Sport Groningen organiseert thema-avonden en cursussen op het gebied van kadervorming, vrijwilligers in de sport, sportsponsoring, PR en communicatie, EHBSO en sociale hygiëne.

BOS-project
Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de tijdelijke stimuleringsregeling buurt, onderwijs en sport (BOS-impuls) ingesteld.

De BOS-impuls is erop gericht om achterstanden van jongeren van 4 tot 19 jaar op het gebied van gezondheid, welzijn, onderwijs, sport of bewegen aan te pakken.

Landelijk worden campagnes gestart om mensen bewust te maken van een gezonde leefstijl met gezond eten en veel bewegen. Volwassenen zouden minimaal een half uur per dag matig intensief moeten bewegen. Voor kinderen geldt dat zij zeker een uur per dag matig intensief zouden moeten bewegen. Ondanks dat in onze gemeente veel kinderen lid zijn van een vereniging wordt ook in Grootegast deze norm niet gehaald. Sporten is gezond, maar sporten is vooral ook leuk. Met de BSI-gelden zijn succesvolle projecten gestart in de gemeente. Met het BOS-projectplan wordt hieraan vervolg geven.

Samen met scholen, jongerenwerk en sportverenigingen wordt langs drie projectlijnen ingezet op sport en gezondheid:
1.Bewustwording gezonde en actieve leefstijl: voorlichting en preventieactiviteiten
2.Stimuleren bewegen en sportbeoefening: bewegingsonderwijs in het basisonderwijs en in de buurt
3.Initiëren en stimuleren gezond en sportief beleid: opzetten en versterken netwerk rondom sport, bewegen en gezondheid

Voorbeelden van activiteiten zijn:
•Gezondheidsweken
•Kies voor voor Hart en Sport
•Naschoolse sportactiviteiten
•Ouderavonden
•GSM (Groninger Sport model)

Politiek:

Naam: K.B. Dijkstra
Functie: Burgemeester
Taken:
•Bij wet geregelde toezichthoudende taken
•Intergemeentelijke samenwerking
•Bestuurlijke organisatie
•Regiovisie
•Abel Tasmanbeleid/overzeese contacten
•Informatisering en automatisering
•Personeel en organisatie
•Voorlichting
•Openbare orde
•Politie en brandweer
•Algemene bestuurlijke zaken
•Handhaving
•Landinrichting
•Financiën

Naam: S. Smedes
CDA
Functie: Wethouder
Taken:
•1e loco-burgemeester
•Ruimtelijke ordening
•Milieu
•Bouw- en woningtoezicht
•Volkshuisvesting
•Wmo
•Projectverantwoordelijk voor ontwikkeling van gebied De Leegens

Naam: M. de Haan
ChristenUnie
Functie: Wethouder
Taken:
•2e loco-burgemeester
•Recreatie en toerisme
•Cultuur
•Natuurontwikkeling
•Verkeer en vervoer
•Openbare werken
•Afvalinzameling
•Projectverantwoordelijk voor accommodatie Kornhorn

Naam: H. van der Sluis
VVD
Functie: Wethouder
Taken:
•3e loco-burgemeester
•Jeugdbeleid
•Gezondheidszorg
•Sport
•Onderwijs
•Economische zaken en nutsbedrijven
•Sociale zaken en arbeidsmarktbeleid
•Projectverantwoordelijk voor accommodatie Lutjegast, Centrumplan Grootegast en Strandheem-Trimunt-Haasterbos

Naam: E. Paré
Functie: Gemeentesecretaris
Taken:
•Personeel en organisatie (beleid)
•Zaken betreffende ondernemingsraad en georganiseerd overleg
•Integraal veiligheidsbeleid (politiezaken, rampenbestrijding)
•Juridische zaken algemeen
•Bestuurssecretariaat

Overig:

De gemeente Grootegast ligt in het Zuidelijk Westerkwartier en is in de huidige omvang en samenstelling in 1990 ontstaan door de samenvoeging van de oude gemeenten Grootegast en Oldekerk. Uiteraard voert de geschiedenis ons veel verder terug.

Bekende personen uit de gemeente: Abel Tasman en Yje Wijkstra

Uit de gemeente Grootegast komen 2 bekende historische personen, namelijk Abel Tasman en Yje Wijkstra.

Abel Tasman
In 1603 werd in Lutjegast Abel Tasman geboren . Hij was zeevaarder en ontdekkingsreiziger in dienst van de VOC en zette onder andere Tasmanië, Nieuw-Zeeland, en de Tonga- en Fiji-eilanden op de wereldkaart.

Door deze daden is er altijd een bijzondere band geweest tussen de gemeente Grootegast en het land Tasmanië. Om deze relatie te benadrukken heeft de gemeenteraad van Grootegast op 7 juli 1992 besloten om vriendschappelijke betrekkingen aan te gaan met de gemeente Kingborough in Tasmanië.De gemeente Kingborough bestaat voornamelijk uit de hoofdstad van Tasmanië, Kingston.

Dit uit zich door de oprichting van twee commissies in Kingborough en in Lutjegast. Zij hebben in de beginperiode de banden tussen beide gemeenten verstevigd en onderhouden op dit moment de contacten. Deze commissie heeft in 1999 ook de Abel Tasman Art Prize ontwikkeld. Dit is een kunstwedstrijd voor scholieren, waarbij de hoofdprijs een reis naar Tasmanië is.

Af en toe vindt er een bestuurlijke uitwisseling plaats (ook wel: jumelage) plaats tussen de zustergemeenten. Dit heeft als doel om de ontdekkingsreis van Abel Tasman levendig te houden.

Voor meer informatie over Abel Tasman kunt u een bezoekje brengen aan het Abel Tasman-kabinet of een kijkje nemen op de website van het Abel Tasman-kabinet.


Yje Wijkstra
Yje Wijkstra (de stroper van de Leidijk) woonde aan het begin van de 20e eeuw aan de Leidijk in Doezum. Hij was een persoon die uit principe vrouwen meed, maar op een dag toch zijn hart verloor aan Aaltje Wobbes.

Zij was een alleenstaande moeder van 6 kinderen. Op een dag verliet Aaltje haar kinderen en trok bij Yje in. Hiervoor werd ze gedagvaard om zich voor de Officier van Justitie in Groningen te verantwoorden over het verlaten van haar kinderen. Op 18 januari 1929 kwamen 4 agenten haar hiervoor ophalen bij het huis van Yje. Op een koelbloedige wijze schoot Yje Wijkstra alle 4 de agenten dood. Hiervoor is hem een gevangenisstraf van 20 jaar opgelegd.

De beestachtigheid van deze viervoudige moord is toen en sindsdien bij elk lustrum-veelvoud in alle finesses beschreven en herhaald.

In de westelijke berm van de Polmalaan onder Kornhorn is ter herinnering aan deze afschuwelijke gebeurtenis een plaquette op een steen aangebracht met de tekst: "Wanneer je geest gaat zwerven met de wind, doe je, alleen en onbewaakt, anderen en dus ook jezelf kwaad".